Μια νέα αρχή χωρίς τα βάρη του παρελθόντος
Ο νέος Πτωχευτικός Κώδικας (Ν. 4738/2020) αποτελεί μια τομή στο ελληνικό δίκαιο, καθώς εισάγει για πρώτη φορά την έννοια της «Δεύτερης Ευκαιρίας» με τόσο ξεκάθαρο τρόπο. Στόχος του νομοθέτη είναι να επιτρέψει σε υπερχρεωμένα νοικοκυριά και επιχειρήσεις να διαγράψουν οριστικά τις οφειλές τους και να επανενταχθούν στην οικονομική ζωή, αντί να παραμένουν εγκλωβισμένοι σε ένα αδιέξοδο χρέους για δεκαετίες.
Πλήρης Διαγραφή Οφειλών σε 1 έως 3 έτη
Η βασική καινοτομία του νόμου είναι η απαλλαγή του οφειλέτη από κάθε υπόλοιπο οφειλής μετά την ολοκλήρωση της πτωχευτικής διαδικασίας. Ο κανόνας είναι η πλήρης απαλλαγή σε 3 έτη από την κήρυξη της πτώχευσης. Ωστόσο, εάν ο οφειλέτης εισφέρει στην πτώχευση την κύρια κατοικία του ή άλλα περιουσιακά στοιχεία σημαντικής αξίας, η απαλλαγή μπορεί να επέλθει πολύ νωρίτερα, μόλις σε 1 έτος. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα χρέη προς τράπεζες, εφορία και ταμεία διαγράφονται οριστικά.
Προστασία Κύριας Κατοικίας για Ευάλωτους
Ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα είναι η προστασία της πρώτης κατοικίας. Ο νόμος προβλέπει ειδική μέριμνα για τους «ευάλωτους οφειλέτες» (βάσει εισοδηματικών κριτηρίων). Μέσω του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης, το κράτος αγοράζει το ακίνητο του οφειλέτη για να μην βγει σε πλειστηριασμό από τους πιστωτές. Ο οφειλέτης παραμένει στο σπίτι του ως ενοικιαστής για 12 έτη, καταβάλλοντας ένα προσιτό ενοίκιο (με επιδότηση στέγασης), και στο τέλος της δωδεκαετίας έχει το δικαίωμα να το επαναγοράσει. Έτσι, εξασφαλίζεται η στέγαση της οικογένειας.
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης
Πριν φτάσουμε στην πτώχευση, το πρώτο βήμα είναι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός. Πρόκειται για μια πλήρως αυτοματοποιημένη διαδικασία μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, όπου το Δημόσιο και οι Τράπεζες προτείνουν μια ρύθμιση οφειλών. Η ρύθμιση μπορεί να φτάσει έως και τις 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και τις 420 δόσεις για χρέη προς τράπεζες, ενώ συχνά περιλαμβάνει και «κούρεμα» της βασικής οφειλής. Είναι ένα εργαλείο που αξίζει να εξεταστεί πριν από κάθε άλλη νομική ενέργεια.
Πότε είναι απαραίτητος ο Δικηγόρος;
Η διαδικασία της πτώχευσης, αν και απλουστευμένη, κρύβει παγίδες. Η λανθασμένη αίτηση ή η απόκρυψη στοιχείων μπορεί να οδηγήσει σε δόλο και άρση της προστασίας. Ο ρόλος του νομικού συμβούλου είναι να αξιολογήσει την οικονομική σας κατάσταση, να ελέγξει αν πληροίτε τα κριτήρια του ευάλωτου οφειλέτη και να σχεδιάσει τη στρατηγική που θα σας εξασφαλίσει τη μέγιστη δυνατή προστασία περιουσίας με το μικρότερο δυνατό κόστος.